Omdat de mensen het zat zijn

Ze zouden het onversneden PVV-geluid laten horen in de provincie. Een jaar hebben ze nu zitting in de Overijsselse Staten, de partijgenoten van Geert Wilders. De balans? Het is leuker, dynamischer en opener geworden in de provinciale politiek, denkt voorman Edgar Mulder. En dat dankzij de PVV, die de dingen bij de naam noemt. „Ik loop liever voor 10 miljoen euro risico met een vliegveld dan dat ik dat geld uitgeef aan een elitair strijkorkestje."

door Teun Staal - (c) TC-Tubantia 5 mei 2012

Toegegeven, de stijging van de motorrijtuigenbelasting is nog steeds geen halt toegeroepen. Die vervloekte provinciale opcenten gaan nog steeds omhoog. Het is een klassiek PVV-onderwerp - kostenbesparing voor de hardwerkende Henk en Ingrid - waar Edgar Mulder en de zijnen nog geen grip op hebben gekregen. „Maar ik heb een primeur voor je", zegt Mulder, fractievoorzitter van de Partij Voor de Vrijheid in Provinciale Staten van Overijssel. „Volgend jaar gaat het waarschijnlijk toch gebeuren. Ik heb in ieder geval aanwijzingen dat de motorrijtuigenbelasting in ieder geval niet wordt verhoogd."

Dat is een punt waarmee hij kan aankomen bij de gewone man. Maar die ene aanwijzing of toezegging lijkt een wat schamel wapenfeit. Mulder schudt het hoofd en wappert met een A4-tje. „Kijk", zegt hij, „een overzicht van het stemgedrag in Provinciale Staten. Daaruit blijkt dat van de 22 moties die we hebben ingediend er twintig zijn aangenomen. Bij de amendementen zie je hetzelfde: negen van de dertien hebben we er door gekregen. Ik ken politici die nooit een motie binnenslepen. Omdat het ook een kwestie van gunnen is."

Maar wat heeft de PVV bereikt? Een motie of amendement over een openbaar subsidieregister of de inkrimping van kosten van het interprovinciaal orgaan IPO is mooi, maar verandert dat het leven van de burger in Twente of in de kop van Overijssel?

Mulder countert: „Neem nou die luchthaven. Daar zijn we voor, omdat we er vertrouwen in hebben dat het de banen oplevert die Twente zo hard nodig heeft. Maar we waren kritisch omdat er een hoop belastinggeld in gaat. Uiteindelijk hebben we laatst voor de aanbesteding gestemd. Je kunt zeggen dat we gemakkelijk zijn meegegaan met het college van GS (provinciebestuur, red.). Maar we hebben wel een belangrijke voorwaarde gesteld: bij iedere volgende investering van een beetje omvang moeten ze de boel voorleggen aan de Staten. Zo voorkom je wel dat het uit de klauwen loopt. We waren trouwens wel tegen het afboeken van de plankosten en het nemen van verlies op de grondexploitatie. Dat vonden we toch te gek worden."

Ambitie kan Edgar Mulder niet worden ontzegd. Met de Tweede Kamerverkiezingen voor de deur zegt hij best naar Den Haag te willen. „Het lijkt me dat toch iedere regionale politicus dat wil. Want daar gebeurt het toch, politiek gezien", zegt Mulder, die bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen dertigste was op de PVV-lijst maar toen niet als parlementariër werd gekozen. Het is duidelijk, als Geert Wilders, de politiek leider die hij vanaf 2005 kent en die hij heeft leren kennen als een lieve en zachtaardige man, hem nodig heeft, dan gaat hij. En het zou zomaar kunnen dat Mulder een plek op de PVV kandidatenlijst krijgt toebedeeld. Misschien wordt hij in dat geval wel voor zijn trouwe en loyaliteit aan Wilders beloond. Want het was uitgerekend Mulder die ruim een maand geleden in de uitzending van Nieuwsuur na het opstappen van Hero Brinkman namens andere provinciale fracties zijn steun uitsprak voor Wilders. „Dat was wel een beetje toeval. Hero vertrok en toen hebben we even wat overleg met andere provincies gehad. Je kunt dan allemaal apart allerlei interviews geven, maar dat leek ons niet zo handig. Dus hebben we het in een hand gehouden. We vonden dat we hoe dan ook iets moesten doen. Het is toch je club." En reken maar dat de PVV straks héél groot gaat worden. Hij ziet de verkiezingen van 12 september met veel vertrouwen tegemoet. „Man, zoals het nu toch gaat in dit land... dat zijn de mensen zó zat. Die bezuinigingen die ten koste gaan van de mensen die het land hebben opgebouwd... Dat hele gedoe met die Hedwigepolder, dat ze er in Portugal er over mee kunnen beslissen dat de boel onder water moet, dat pikken mensen niet. Mensen raken steeds meer overtuigd van ons verhaal. Zetten we hele bevolkingsgroepen weg, zeg je? Nee! We komen in het geweer tegen mensen die niet mee willen doen. Dat is het."

Een jaar zit hij nu in de politiek in de provincie. Het is het middenbestuur dat de PVV het liefst meteen van de bestuurlijke kaart veegt. „Dat kan betrekkelijk eenvoudig. Je hevelt alles wat met infrastructuur te maken heeft over naar het rijk en breidt de taken van de gemeente uit. Maar voor het zover is hebben we ons zelf maar op de provincie gestort."

Mulder zegt zich grondig op zijn entree in de provinciale politiek te hebben voorbereid. „Ik heb hier twee jaar lang op de publieke tribune gezeten", zegt hij in het provinciehuis in zijn woonplaats Zwolle. „Het was slaapverwekkend die debatten, dat wil je niet weten. Waar ik me nog het meest over verbaasde, en dat doen we als fractie nog steeds, is de wijze waarop men met geld omgaat. Er wordt 250 miljoen euro uitgetrokken voor een of ander vaag energiefonds. Tweehonderdvijftig miljoen! Dat heb ik wel geleerd van het werken voor een baas: dat je je afvraagt of je het geld zo gemakkelijk zou uitgeven alsof het je eigen centen zijn."

De missie van de vierkoppige PVV-fractie is een betrekkelijk eenvoudige. Minder belastinggeld uitgeven, minder regels en heldere, transparante procedures. De extra financiële voorwaarden voor de luchthaven Twente, bepleit door fractiegenoot Gerrit Jansen, vindt hij een goed voorbeeld.

Zelf heeft hij zijn pijlen gericht op de miljoenensubsidie voor het Nederlands Symfonieorkest, het in Enschede zetelende voormalige Orkest van het Oosten. Dat mag, op weg naar financiële zelfredzaamheid, rekenen op een provinciale bijdrage van 5 en mogelijk zelfs 10 miljoen euro. „We geven dat geld uit aan een orkest dat met zestien sheets komt en dat dan een businessplan noemt. Maar hebben we dan de garantie dat u dan op eigen benen kan staan, heb ik gevraagd. Nee, die garantie is niet te geven. Dan vraag ik je toch. Het hele dossier is van een schimmigheid... De discussie over het aantal verkochte kaartjes, de beantwoording van mijn vragen daarover, het is niet duidelijk. Nu speelt dus de kwestie van de staatssteun. Het is simpel: we zien geld van het rijk gaan naar een commerciële instelling die een product verkoopt."

Het ene belastinggeld is het andere niet. De miljoenen die de doorstart van de luchthaven vergen zijn alleszins te verdedigen, het geld voor het orkest niet. „Ik vind 10 miljoen een aanvaardbaar risico voor een vliegveld dat banen gaat opleveren. Je hebt het over ondernemen, daar zitten nou eenmaal risico's aan. Ik ben liever 10 miljoen kwijt aan een luchthaven die een belangrijke vestigingsfactor is en Twente een economische impuls geeft dan dat ik het uitgeef aan een elitair strijkorkestje. Ik zet me liever in voor die hardwerkende Tukker die zijn hypotheek moet verdienen dan voor iemand in de zestig die uit het westen komt, in zijn tuin zit en dat vliegveld probeert tegen te houden. Ze mogen het doen, maar ik heb niets met die mensen." Dat is de PVV, de dingen bij de naam noemen. Onversneden, zoals Mulder het in de verkiezingscampagne aankondigde. De PVV in Overijssel gedraagt zich in de Staten al met al fatsoenlijk, zeker als je het afzet tegen die Limburgse partijgenoot (Cor Bosman) die een PvdA'er vergeleek met een uitgekotst stuk halalvlees. „We zeggen waar het op staat. Als het gaat over de overlast door buitenlandse loverboys in Hardenberg, dan hebben we het dus over tuig uit Somalië dat onze meisjes verkracht. Want zo is het toch. Dan zie je ze hier wat nerveus op de stoel wiebelen. Maar in feite zijn ze het allemaal met ons eens."

„Ik denk ook", zegt hij over de rol van de PVV in Provinciale Staten van Overijssel „dat we in het jaar dat we hier nu zitten wel wat hebben veranderd. Dan heb ik het over de sfeer. Die is toch wat ongedwongener geworden. Dynamischer. Ik geloof ook dat we wel worden gerespecteerd in de provincie. Neem Rob (Berkhof, fractiegenoot en in het dagelijks leven accountant, red.), die wordt door iedereen hier in de Staten als deskundig en gezaghebbend gezien."

Mulder zelf blijkt in ieder geval iemand naar wie wordt geluisterd. Dat blijkt na het gesprek uit een toevallige ontmoeting met D66-Statenlid Thomas Walder. Die zegt: „Wat je ook van zijn ideeën vindt, het is wel een man die in de Staten een verhaal kan houden. Hij weet je aandacht wel vast te houden. Je valt bij hem niet in slaap."